Thu masa: Sya Mung Tawng i makai cih thulu tawh kisai, a laigelh kei zongh hoih sa peuhmah ingh. A ma i hong theihsak mah bangin, pawlpi khat i nasepzia leh kalsuanzia khempeuh email khat sungah, kitagai loding hi. Pawlpi kician khat in pen organization structure nei pah hi. Makaite kalsuan zia ding, mipite kalsuan zia ding thukhun om khin hi. A hih kei leh centralized kipawlna maw, decentralized kipawlna maw cih tawh zongh et kul hi. Centralized organization ahih leh ei thu in, pai gai thei khol lo aa, decentralized or local church thuneihna hi le bek in tua local pawlpi makai te'n a deih bang in sepkhuan nei zaw hi.
Kipawlna khat pepeuh te ah inside factors leh outside factors te in, nasepna te nakpitak in hong susia thei hi. Suksiatna pen a sung lam pan maw, a pua lam pan cih te hi? Pawlpi sung ah mi tampi buaina pen, panmun deihluatman hi, tua te sang lungdam thu tangkona i lungulh zawkding kisam hi. Mun khatkhat, a kisailo na mun te ah thuneinopluat na in zong mi tampi buaisak hi. Tua thubuai tuamtuam om theite hangin, EC member ding a kitel uh ciangin, a makai te in a mau, a el, a langdo do ding te tel lo pah uh hi. Tel kha leh pen, a thaneih khempeuh uh khantona ding nasepna te ah kizangh lo in, EC member teng kikal kitotna teng ah a tha uh teng bei gai zaw hi. Mimal khat lungsim cidam lo na tawh pawlpi khat sung, member dang te naakpitak in susia thei lai hi.
Tua ahihman in, Pawlpi sung, ki pawlna sung khawngte ah, Makai ding, EC member dingte pen, limtak in a lungsim ki tuahpih ding, a muan ding, phunphun lo a nasep citakding te, kikai suksuk lo a, a ki domto diim diam dingte ahih ding kisam pha mahmah hi. Pawlpi paizia leh Leitung gamte political organization, kumpi kiUkna te pai zia bel hong kibang thei tatak lo hi. Pawlpi khanto zia leh gam khanto zia zongh tampi kibat lo na om hi. Tua te gen nai kei phot ni.
Dr. Mung Tawng lai aat sung ah, a nuai sa pen thupi sa phadiak ingh. "Tua ahih manin la makai dingten la makaih tahen, hunzang dingten hunzang ta hen. Hunzang lo dingpi khat hunzat nading munah ding kei tahen. Pastor sem ding ten sem ta henla Pastor sem lo dingten sem kei ta hen. A uk dingten uk henla, a makai dingten makaih na sem ta hen. I sep loh nading munpi ah a pang kha lo dingin Topan thupha hong pia ta hen."
I. Innkuan sung II. Pawlpi sung. III. Moses Hunlai IV. Kipawlna V. Vangam VI Nungzui hoih kisam
I. Innkuan pawlcing sung: A masa pen in, Makai icih ciang, gentehna Innkuan sung ah, Pa bek makai hilo hi. Nu zongh makai khat hi. Tate lak ah a Upa pen zongh makai khat hi. Makai 3 hong pha ta hi. A ta Upa pen in, a Nu le Pa langdo do mawk leh, kilemna om lo pah hi. Nu le Pa kikal kilangdo na om leh zongh innkuan sung kilemna om theilo pah hi. Innkuan khat sung ah tua makai teng thum lakah, ki elna, hazatna, langdo na, kikhem na om lo himhim phot in, vaihawmsa nasep ding khat peuh lungsim kihual takin thaa kipia in hong sepkhop thei kul hi. Tua le bekin innkuan sung nuam pan hi. Innkuan sung ki thutuakna om thei pan aa, a sep khat peuh gualzawhna nei thei pan hi. Innkuan kithuthuak khuakhat in zo lo kici hi.
Tua ban ah, tate khat in thu mang nuam kei leh, innkuan sung makai teng in a thuhilh kul hi. Nu, Pa, a U pen tavuan hi. Innkuan thu vaihawmna khat peuh a zui nuamlo om leh innkuan sung lungnopna tampi susia hi. Mimal khat lungsim cidam lo na tawh innkuan sung, pawlpi sung, kipawlna sung tampi lungkiatna, thanemna pia thei hi. A mau lungulh pen, pawlpi sung ki pumkhat ding sang, ki phelkhap ding deihzawkna tawh mi kikal tawhnawi, su tuah, party suai, langdo, hawlh thawhna te zangh uh hi.
Thusia pawi te, thusia tawh nungta aa, thupha khaici vawhte thupha bek tawh nungta kici hi. Mi kikal khaici hoih tuh ding kisam aa, khaici hoih lo tuhtuh a om ciangin, innkuan sung, pawlpi sung, kipawlna sung ah kitelkhialna om sak hi.
II. Pawlpi sung: Biakna pawlpi tuamtuam te'n ki ukzia tuamciat nei uh hi. A hizongin, koikoi ah Church Board ki nei kawikawi hi. Tua mun ah makai khat bek hong hi nawnlo in, makai pen amau din mun tuamtuam tawh tavuan kiguan hi. A tawmpen in, Chairman, Treasurer, Secretary a om ban ah pawlpi golna tawh kizui in, ministry lam, khangno lam, numei lam etc. cih mun tuamtuam te alen dingin, makai tampi kiguan beh lai hi. Pastor pa bek makai hi nawnlo in, makai tampi hong pha ta uh hi.
Pawlpi khat sung ah lungsim kihual tak in, na a kisep theihna ding, tua makai tuamtuam te pen Pastor pa, ahih kei leh Chairman khat pepeuh tawh deihtak in mapang khawm thei ding kisam hi. Tua man in, { mi el thei, mi langdo thei, mi sutuah thei, mi tawhnawi, mi zuakzuak theite } peuhmah tua makai tuamtuam te lak ah a om lo himhim ding kisam masa hi. Makaite lak ah thusia deih phadeuh khat om leh zongh, church board sung bek hi lo in, pawlpi sung mahmah ah susia zo mahmah hi. Khantona sang in, kiamsukna tampi pia zaw hi. Pawlpi nautang lungsim cidam lo mi khat om leh zong, pawlpimi te'n a theihkim khol kei leh pawlpi susia zo mahmah lai hi. (inside factors leh outside factors in pawlpi susia thei)
III. Moses hunlai Israel mite: Gamsung a om lai un, Israelmi te makai dingin, Moses bek natel lo in, Aron leh Miriam zongh na tel hi. Tua ban ah, Israel te lah ah minam, beh le phung tuamtuam te makai ding zongh tel beh sak lai hi. Makai khat bek hi lo, makai tampi pha uh hi.
Pasian in Moses tungtawn bek thuzasak den aa, tua pen Aron leh Miriam haza aa, eng uh hi. A sangam pa enna, hazatna, langdo nopna le min le za deihna tawh Moses a makai pipa na langdo uh hi. Moses mualtung akah kal na ngawn in, bawng milim na bawlsak un, Israelmi te'n na bia ngekngek man hi. (inside factors)
Aron le Miriam te i a sangam pa le a makai ahi Moses tung ah a mawhna hang un, phaknatna dan na ngahsak hi. Pasian sathau nilhsa ahi Moses makaih hi zah in a langdo na uh pen, mawhna lianpi khat ahihna, Aron leh Miriam tung leh Israel mite tung ah Pathian in lak hi. (Makai khat pepeuh pen, va langdo pong mawk ding Pasian in phal tuan lo hi.)
Israelmi te lakah milim biakna khawng tawh a nungtolh kikna uh pen, Egypt mite tampi in, canaan gam azotna ah zui uh hi. Egypt mi tawh zong a kiteng om a, a ki meltheihpih te'n azui zongh om hi. Tua te mahmah in, ko Egypt gam ah milim bia ungh Pasian tampi nei ung, bel gol pipi tawh sa huan in, ka duh zahzah ne ung cih tawh, buaina tampi kipan sak hi. Mana moh pen heng zo nawnlo uh hi. (outside factors)
Egyptmi, Israelmite in, tua a lungkim lo na tuamtuam te tawh a phunphun uh ciangin, Aron leh Miriam in, (inside factors) tua bang phunphun, ciakciak kei un, a cih suk ding hi. Tua hi lo in, Aron leh Miriam te mahmah in zongh Moses tung bek a Pasian hopihna, na eng uh ahihman un, Egypt mite te leh Israelmi te complain na te, zangh un Moses lang pan na in neih pih hi. (inside factors) Milim biakpih uh hi. Makai khat pen, a hilo lam aa langpan pen Pasian in na deih tuan lo hi.
Joshua hun lai in, Jericho, Ai khua cih te a sim uh aa galkap khatpa ahi Achar/Achan in kham le ngun khawng a guuk hang in, gal lel uh aa, Israel galkap te 36 khawng sipah hi. Tua pen, a makai pa giitnat lo hang hi lo in, galkap neu te khat i tatsiat hang hi. (Joshua. 7). (inside factors)
Achan in Fausset's Bible Dictionary ("troubler"): Achar (1 Chronicles 2:7). Son of Carmi, son of Zabdi, of the tribe of Judah. When Jericho was cursed, with all that was in it, Achan alone, in defiance of the curse, "saw" (compare Job 31:7; Genesis 3:6; James 1:14-15), coveted, took, and hid (see Genesis 3:8; following the first sin in the same awful successive steps downward) "a Babylonian garment" (compare Revelation 17:4-5), "two hundred shekels of silver, and a wedge of gold, fifty shekels" (Joshua 7:21). His guilty presence alone brought from Jehovah defeat upon Israel at Ai (Ecclesiastes 9:18). Joshua, by Jehovah's direction, through lots detected the culprit, and having elicited his confession said, "Why hast thou troubled us?" (alluding to the meaning of Achar or Achan) "the Lord shall trouble thee this day." So all Israel stoned him, and burned with fire, after stoning with stones, his sons, daughters, cattle, and the stolen and personal effects... http://www.bible-history.com/faussets/A/Achan/
IV. Kipawlna tuamtuamte ah: Kipawlna khat pepeuh ah panmun len khempeuh makai hi gai uh hi. Kipawlna sung daupai, gualzawh theihna ding in, tua makai te khatsim mah in, veina lungtang puakding kisam hi. Kipawlna sung Board ii sepding a geelsa khat peuhmah hanlungciam khawmin, naakpitakin mapangkhawm pah ding kisam hi. Tua in gualzawhna hong pia hi. Kei seplo in phamoh hi, keiseplo in pianglo ding hi cih lungsim puakciat ding kisam hi. Pawlpi nautang khat pepeuh in, lungkiatna ding gen leh zong tampi lungkiatna piangsak thei hi. Tua bek thamlo in, a pualam mite khat pepeuh i hong vuiphanna thuhoihlo khat umkha pak lehang zongh thu tampi susia khinta hi.
A puami khat peuh in zongh susia thei: (outside factors) gntn: Tui Mang khua:- thupiang om ngei pen en pah leng- Khuami Nu le Pa te leh Syamah thusiam, a deihsak mahmah khatnu vaihawmna tawh, hun le tha le ngal tampi te bei in, Tui Mang naupang te hon khat ii, mailam nuntakna ding leh, pilna zonna ding kigel in, daupai mahmah khin kimlai- a pualam pan in a kiza, kampau vaak zaau khat um zaw kha uh ahih man un, tua "Thu vaakthaap in" a thupi mahmah vaihawmsa, sepsa, gelsa khempeuh susia zo mawk hi.
Tua ahihman in, huih sung aa a lengleng, thu ginalo thu vaakzau, kampau hoihlo khat peuh tawh kipawlna khatpeuh ii nasepna i suksiatsak khaklo ding thupi mahmah hi.
V. Vantung gam / leitung Pasian, Zeisu, Khasiangtho, Lucifer (vantungmi te makai)- hiteng 4 lakpan in, Lucifer in Pasian hong langpan sawm in, vantungmi te a holh thawh thawh leh 1/3 a nungzui ding, Pasian langpan pih ding in hong ngah zo mawk hi. Tua pen, vantung gam, Pasian mai teek teek ah a piangthu hi lai hi.
Hi leitung mahmah ah zong, makai te lak ah, min le za deihna, ki hazatna tawh Makai pi te taih taih in, lang dodo leng pen, sawt lo in, hamsiatna tampi hong pia thei cih pen, i tel mahmah ding kisam kasa hi. Mi nautang khatpeuh in, hazatna, enna, elna tawh makai te naakpitak in, munkhempeuh ah a langdo nuam om thei hi. Tua bang munte ah pawlpi te kikal kilemlona ding khaici atuhtuh hong suak hi. Biakna sung, kipawlna sung gam tampi te ah hi bangmi te ki hawlkhia, pawlpi pan kipusuak sak ngiat hi. Miteng kilemlona ding khaici tuh te pen, tom gen leng, Lucifer/Satan nungzui te hi pah hi. VI. Nungzui hoih kisam Nungzui khempeuh makai suak pah nuam leh pen, pawl tampi in kikhen thang in picing mel lo thei hi. Nungzui hoih om na te ah tutna khawng deipah lo in kipawlna picing ding lungulh zaw uh hi. Makai khat peuh thusimh in, limtak in panpih uh hi. Zaktaakna pia uh hi, tuabang ciangin a mihonpi mah mipi tangtuam pah hi. USA khuapi khat ah kawlgammi Christian khenkhat, mi 1200 aphakna pawlpi 2 in biakpiakna nei khawm aa, khenkhat leuleu mi 600 pha un, pawlpi tampi in kikhen thang ci uh hi. A hang tampi om kha ding hi.
Pu Tong Seal
MAKAI Mon Aug 2, 2010 1:50 pm
Rev Dr Dam Suan Mung
Maikai cih pen nungzui anei te hi. Nungzui nei lopi in kei makai hing a cih leh a mah kia lamsiau hi lel hi. Makai i cih pen mi lungsim a huai zo mi a hi hi. Koi mun koi mun ah mi lung sim a huai zo mi makai a om ciang in kithutuahna le khantohna om hi. Gam khat, minam khat, pawlpi khat khantoh na ding in makai tung ah kingapen ka sa hi.
Makai hoih a neih leh tua gam, tua pawlpi, tua minam, tua khua a khangto hi pah a, makai hoih a neih kei leh a hoihsa gam, khua, minam le pawlpi te nangawn kiam suk lam a manawh a hihi. Gtn: Singapore gam bang khua khat, tuikulhno khat hi lel hi. A gam sung vuah a piang bang mah om lo hi. Mehteh mehngah a ki-pan buhtang tang khat zong a pian lohna gam ahi hi. Ganno khawi theih nading mun zong om lo a, nahtang kung khat zong om lo hi. Dawn ding le kisil nading tuisik nangawn Malaysia panin tui pipepite tawh la-in a lei uh ahi hi.
Yangon taihkhante ah inkuan khat in tui puaktoh nadingin tuiset khat ta thuah kul a, Singapore gam a taihkhante ah tuiset thuah kulse loin tuimuk hong peuh leng tui deih zah in hong pai a, siangtho mahmah lai hi. Tui pai loh hun cih bang om lo hi. I zat zahzah tuiman kipia lel hi.
A tunga i gen mah bangin nahtang kung khat zong kisuan lo napin nahtang a limcipen te ne zo uh a, butang tang khat zong piang lo hi napi in buh limpente ne zo uh hi.Lenggui kung khat zong ciing lo napiun lengngah bang a tang neite ne nuam loin a tang nei lote bek lei-in ne uh hi.
Tua mah bang in lengmaw,apple cihte zong a limcipente mah tua gamah ki puakin lei-in ne zo uh hi. Bangmah pian loh na gam hi napin Singapore gammi taktakten nisa khasa thuakin naham sem lo uh a, amau sep nop loh teng sem dingin sum thalawh nuamin gamdangmi tampi pai-in a na uh va sepsak uh hi. A gammite in a sepna a thaman uh kham mahmah uh hi.
Leitungah a kidawk zo lo ding, bangmah pian lohna tuikulhno khat bek hi na pin tun leitungah gam haupen khatin kiciamteh a, leitung mun tuamtuam panin mi tampi tak a va hawh nopna, na a va sep nopna gamhau khat gamnuam khat hong suak ta hi. A vanleng tualpi bang uh leitung ah vanglengtual hoih khatin kiciamteh a, Singapore vanleng bang leitung a vanlengte lak ah a hoihpenin kiciamteh hi. Leitungbup ah a khua siangthopenin zong kiciamteh hi. bangmah pian lohna tuikulhno khat ahi Singapore, bang hangin hong nuamsa-in bang hangin hong khang to hiam cih leh makai hoih a neih man uh ahihi.
Tua a hih ciangin gam khat, khua khat, minam khat,pawlpi khat khantoh nading pen makaite tung ah kinga vilvel hi. Lai Siangtho sung i et ciangin Israelte zong makai hoih, Pasian a zahtak makai a neih uh ciang in a gambup le a minambup khangto uh a, makai hoih lo, Pasian a zaktak lo makai a neih uh ciangin a gambup, a minam bupun kiamsuk lam manawh uh a, a galte un simin tuancilin sila ding in kum tampi man uh hi.
Tua ahih manin Zomite in makai hoih i neih nadingin thu i nget ding thupipen ka sa hi. Makai hoih khat i neih khakna pen a manphatzia kiseh thei lo hi.
Samuel masa sung i et ciangin Israel mite in Pasian aw a zak loh uh hong sawt ta a, Pasian lamlahna ngah loin khuamail tawh a kibat laitakin Hannah thungetna Pasian in dawng hi. Pasian a zahtak, Pasian lamlahna a ngah makai hoih Samuel a ngah uh ciangin a gambup, a minambup hong kilamdang pah uh hi.
Tua ahih man in ei Zomite in Pasian letsong lianpen ahi, Pasian a zahtak, Pasian lamlahna a ngah makai hoih i neih nadingin i munmun,i khuakhua, i pawlpi tekah a kisampen ahi hi. Makai hoih nei leng i khua, i pawlpi le i minam sung ah khantohna lianpi hong om ding hi.
Teci panna khat hong nei leng, tu laitakin Pasian hong hehpihna tawh ko Full Gospel Assembly pawlpi pen Kawl gam a khangtopen, khamangthang tam a manpen, sangmang nasepna a nakseppen, local pawlpi khat adingin hunbit Pasian nasem a tampen, sumpi zong tam a ngahpen le a piakhiapen pawlpi khatin a kiciamteh ahi hi. Hi bang ka gen ciang in kisialhna le kiphatsakna tawh ka gen hi peuhmah loin kiniamkhatna lianpi tawh minthanna khempeuh Topa tungah pia kawmsan a gen ka hi hi.
Tua bang khantohna tuamtuam hong pian theih nadingin a makai a hi kei pen cihlohna lethanemna tampi kawmkalah Pasian hong teel, Pasian hong sap ahih lam ka kitek hi. I munmun, i gamgam, i pawlpi tekah Pasian teel, Pasian sapna a ngah makai i neih ding kisampen ka sa hi. Ka makaihzia ding, ka hihzia ding Topan a Kha Siangtho tawh hong hilh hi. A malsimin kong gen ding haksa hi.
Tua ahih manin makaiten Topa lamlahna tawh makaih ding ahi hi. Nisim in i zia i tong ding hong hilh thei Topa ahi hi. Nipi sim ka hunzat ding, ka thugen ding Pasian tuute Kha ankuang lui ding hong hilh hong pia Kha Siangtho Pasian ahi hi. Biakinnah hong kikhawmte, haksakna, buaina le lungkhamna tuamtuam tawh hong kikhop hangin ka sung pan hong luangkhia Kha Siangtho nuntakna guntui hangin Pasian tate, Pasian mite lungdamsa, vanzangsa, Pasian lawnna le hopihna ngahsan ciah kik tawntung uh hi.
Makai ahi kei tungah Pawlpi mite tung bangci lungsim pua ding cih zong Pasian in honghilh hi. Ka Pasian naseppih Siate tawh ahi zongin, ka kizopzia ding ka hopihzia ding, a maute ka makaihzia ding Topan hong hilh hi. Mite tungah itna ka neih theih nading ahi zongin kiniamkhiatna le nunnemna tawh ka kizop theih nading ahi zongin Topan hong hilh hi. A kulna munah pilna le hangsanna, kalsuan ngamnate hong pia hi.
Tua ahih manin ka pawlpi sung uh pen tu-in kum 23 bang pha ta a, pawlpi sung ah ki-itna kilemna kithutuahna le khat le khat nop kisakna, nosuahnate om tawntung ka sa hi, tua in Topa hong ompihna hang ahi hi. Makaite tawh Topa hong om ciangin pawlpi sungah Topa hong ompihna kingah pah a, nopcitna le suahtakna zong hong om pah hi.
Ka pawpi sung uh ah khangno lam hi taleh, nupi lam hi taleh, naupang sunday school lam hi taleh, Mission nasepna lamah hi taleh, amau mun tekah lawp thei mahmahin nuamsa thei mahmah uh a, khantohna tampi nei tek uh hi.
Kei lam panin amau mun tektekah muanna tawh suahtakna ki pia a, tha ka piak sim loh ka va ukuk se kei hi. A khantohnate uh ka muh ciang in ka lungdam mahmah a, ka lungdamna ka kilangsak hi. Kei lam pan ka sep theih tua ciang bek hi a, ahih hangin mite amau munmunah suakta kisa-in lungdam thei mahmah uh hi.
Pasian a muang le a zantak Pasian tate ihih mah bangin i gam i minambup le i pawlpi tek a khantoh nadingin thungetna mah thupipen ka sa hi. Thengen leng Pasian tawh i kinai a, Pasian kiang panin lungsim siangtho, ngaihsutna navak, pilna le ciimna kingah hi. Tua in i makaihna hong matutpih ding thalianpen ahi hi.
Thu i nget ciangin Pasian in sathau hong nilh a, tua ciangin i makaihna huang sunga om mite tungah zong ei zon ei hanciamtawm le ei kineihtawm hi loin thuneih zawhna i ngah hi. Mite in i thu hong mangin lungsim peulen cih bang om se nawn lo hi. Tua ahih manin makai cih pen Topa piak loh peuhmahin kingah zo lo ding hi.
Topan hong piak leh vanzang tak tawldam tak le maitai takin i makaih zo ding a, tua bang mite makaihna huang sunga om kha mite zong hampha kisa-in nuamsa mahmah ding uh hi. Lodum le tuiluang sialsial geia kikhah tuuno bang ding uh hi. Pasian sathau nilhna a ngah lo makai ahih leh a makaihna sunga om kha mite hingim mahmah ding uh a, mite kiphel loin kihen tektek ding uh hi. Pasian sathau nilh makaipa ahih leh mite kihen loin kiphel ding a, suaktain nuamsa mahmah ding uh hi. Pasian sathau nilhna a ngah lo khat in hun hong zat ciangin mipite thungaiten vangiksa-in ciahding uh a, Pasian sathau nilhpa in thu a gen ciangin mite in nuntakna, nopna, suahtakna, damna ngah ding uh hi.
Thupi mahmah ka sak lai khatah Pasian in ei koi munah hong koih a, hong zang nuam hiam cih i theih ding thupipen hi.I vekin Khazihâ pumpi nate vive ihi a, pumpi nate in amau om nading mun ciatah omin a pan nading mun tek panin ma hong pan uh ciangin pumpi cidamin nuamsa ahih mah bang in khazih pumpi sungah aom eiten zong i pan nading mun tek thei-in i pan khak leh a cidam a nuamsa ihi ding hi. I pan nading lopi ah kilamen khialin i pan khak leh i gim mahmah ding a, i lawhcing kei lai ding hi.
Tua ahih manin la makai dingten la makaih tahen, hunzang dingten hunzang ta hen. Hunzang lo dingpi khat hunzat nading munah ding kei tahen. Pastor sem ding ten sem ta henla Pastor sem lo dingten sem kei ta hen. A uk dingten uk henla, a makai dingten makaih na sem ta hen. I sep loh nading munpi ah a pang kha lo dingin Topan thupha hong pia ta hen.
I gam le i minambup in Topa lamlahna(Pau.29:18) ngahin i pan nading tek pan ma pangin i gam, i minambup laamtoin i Pasian Kumpigam a tangzaisak Zomite i hih nadingin i biak Pasian in thupha hong pia kim ciat ta hen.
 |